In het stadscentrum van Liverpool staat de Churchill fly-over - een omvangrijk viaduct waarover dagelijks vele auto's rijden. De fly-over werd in de jaren '60 aangelegd als eerste aanzet van een plan om in Liverpool alle belangrijke doorgaande wegen op palen door de stad te brengen. Autoverkeer had de toekomst en futuristische oplossingen waren in de mode. Het ambitieuze verkeersplan werd nooit volledig ten uitvoer gebracht, maar de Churchill fly-over is een levende herinnering aan een tijd van het vooruitgangsdenken waarin alles groter, sneller en beter moest en de bomen tot in de hemel leken te groeien.

flyover2Nu vier decennia later is het enigszins vervallen viaduct lokale bestuurders een doorn in het oog en deze hebben het bouwwerk op de nominatie geplaatst voor sloop. Gezien het formaat van het viaduct een prijzig project: er  is maar liefst 4 miljoen Britste pond gemeenschapsgeld begroot voor de sloopwerkzaamheden. En daar wringt de schoen. Want de lokale gemeenschap ziet niets terug van het geld. Een viaduct verdwijnt, maar wat komt er voor terug? Een aantal bevlogen ondernemers en omwonenden verenigde zich in de stichting Friends of the Flyover en bedacht een plan: waarom zou het viaduct niet kunnen worden heringericht tot een groen voetgangersgebied met wandel- en fietspaden, speelgelegenheden, leuke winkeltjes en een plek om festivals en marktjes te organiseren? Eigenlijk allemaal voorzieningen waar de binnenstadsbewoners grote behoefte aan hebben maar waar de laatste jaren nauwelijks geld voor vrijgemaakt wordt door de gemeente. Begrijpelijk in deze tijden van crisis, maar als er dan nu toch geld wordt uitgetrokken voor sloop van het viaduct dan had de gemeenschap wel een beter idee om dat te besteden. Maar hoe geef je als goedwillende burgers zo'n idee verder vorm? Projecten van een dergelijke omvang worden normaal gesproken omkleed met haalbaarheidsonderzoeken, marktverkenningen en gesprekken met geïnteresseerde projectontwikkelaars en investeerders. Er moet dus eerst flink wat geld worden geïnvesteerd. Hoe krijg je dat bij elkaar? De Friends of the Flyover besloten dat crowdfunding misschien wel de sleutel tot succes zou kunnen zijn.

Spacehive - crowdfund de publieke ruimte

spacehiveSinds 2011 bestaat er in Groot Brittannië een crowdfunding-website -  Spacehive - waarop burgerinitiatieven, belangengroepen en lokale overheden geld bij elkaar kunnen verzamelen voor projecten in de publieke ruimte. Crowdfunding is een vorm van financiering waarbij internet wordt ingezet om een grote groep particuliere of kleine zakelijke investeerders - de crowd - te interesseren om geld te steken in een project. Chris Gourlay, een voormalige Sunday Times-journalist,  had gezien dat crowdfunding succesvol werd ingezet door filmmakers, festivalorganisatoren, startups en productontwikkelaars en bedacht dat het ook zou kunnen werken als financieringsmodel voor projecten in de publieke ruimte. Hij kreeg gelijk. Dankzij Spacehive konden verschillende initiatieven het benodigde geld bij elkaar krijgen om parken aan te leggen of winkelstraten op te knappen. In Glyncoch - een dorp in de verarmde mijnstreek van Wales - haalde de burgerij in enkele weken een bedrag van 8 ton op dat nog ontbrak om de bouw van een nieuw gemeenschapscentrum met verenigingsruimtes, kinderopvang, horeca en winkels door te kunnen laten gaan. Een project waar de lokale overheid al reeds 15 jaar mee bezig was maar telkenmale niet slaagde begroting rond te krijgen.

De kracht van Spacehive zit volgens Gourlay in het lokale aspect: "Burgers weten vaak zelf als beste waar behoefte aan bestaat in hun gemeenschap. Met elkaar kunnen ze het draagvlak creëren waar het nogal eens aan ontbreekt als je dit overlaat aan projectontwikkelaars. Spacehive krijgt het geld bijeen ook als grote investeerders ergens geen brood in zien." Verschillende retailers hebben het crowdfunding-initiatief Spacehive met enthousiasme begroet. Want met leeglopende winkelgebieden, een overheid die zich terugtrekt en de gure wind die waait in de wereld van bouw en projectontwikkeling zijn vernieuwende initiatieven om het tij te keren een welkome afwisseling. Zo hebben Tesco en Asda hun naam verbonden aan Spacehive en staken als investeerder geld in projecten zoals het gemeenschapscentrum van Glyncoch.

flyoverOok in Liverpool boekten de Friends of the Flyover succes met Spacehive. In een eerste donatieronde werd 40.000 pond opgehaald waarmee een haalbaarheidsonderzoek wordt gefinancierd. De uitkomst hiervan is volgens de projectgroep eigenlijk al duidelijk. Verschillende ondernemers staan volgens de initiatiefnemers te trappelen om invulling te geven aan de horeca en retail op de fly-over en zijn buurtbewoners onverdeeld enthousiast. Ook in eventuele vervolgstappen zal een beroep worden gedaan op Spacehive om te zorgen dat het plan voor de fly-over ooit tot uitvoering zal worden gebracht.

 >><<

Geef uw mening: kunnen initiatieven als Spacehive ook in Nederland een bijdrage leveren aan het revitaliseren van winkelgebieden? Wij lezen uw opmerkingen graag hieronder.